Надгробни натпис породице Матроне из Никопоља ад Нестум

Споменик IGBulg_5930

<< Претходна
Дар Полихарма из Стоба

Следећа>>
Грчки метрички натпис са планине Космај

Издавач

Георги Михајлов

Врста споменика

плоча

Материјал

мермер

Место налаза

Пронађена током ископавања у рушевинама Никопоља ад Нестум, у близини села Гармен.

Виђено у

Порекло

Никопољ ад Нестум

Димензије

вис. 102 цм, шир. 80 цм, дуб. 8 цм

Установа и инвентарски број

Регионални историјски музеј - Благојевград
No 1.2-640

Карактеристике писма

Висина слова

вис. 5-6 цм

Распоред натписа

Димензије натписног поља

вис. цм, шир. цм

Декорација

Натпис

Категорија натписа

надгробни натпис - у стиху

Датовање

III - IV в. н.е.

Критеријуми за датовање

облик слова

Слике

Н. Шаранков, 2023

copy_r_1 copy_r_2

Текст

Verse grc
Δέρκεο σῆμα, φέριστε, καὶ εἴρεο τίς κάμε τοῦτο. |
Ἑρμογένης ποθέων με, χαριζόμενος δ’ ἕο παιδὶ |
Θέκληι εὐπλοκάμ<ῳ> γ’ ἣν ἥρπασε Μοῖρα κραταιὴ |
πρὶν γάμον εἰσιδέειν, πρὶν ἀνέρι λέκτρα συνάψαι, |
πρὶν ψυχὴν παθέειν τι, ἀκήρατος ἐς θεὸν ἦλθεν. |
εἰ δὲ θέλεις καὶ ἐμεῖο καὶ υἱέος οὔνομ’ ἀκοῦσαι, |
κλῦθι, φίλος· τέκε[ο]ς Δημοσθίνεος λάσιον κῆρ, |
αὐτὰρ ἐγὼ Ματρῶνα, πόλις δέ μοι ἔπλετο Νίκη. |
- Κεῖμαι δ’ ἐνθ[άδ’] ἔγωγε σὺν υἱέϊ παιδὶ τέτ[αρτ]ος. |

ΔΕΡΚΕΟΣΗΜΑΦΕΡΙΣΤΕΚΑΙΕΙΡΕΟ
ΤΙΣΚΑΜΕΤΟΥΤΟΕΡΜΟΓΕΝΗΣ
ΠΟΘΕΩΝΜΕΧΑΡΙΖΟΜΕΝΟΣΔ’ΕΟ
ΠΑΙΔΙΘΕΚΛΗΙΕΥΠΛΟΚΑΜ[.]
5Γ’ΗΝΗΡΠΑΣΕΜΟΙΡΑΚΡΑΤΑΙΗ
ΠΡΙΝΓΑΜΟΝΕΙΣΙΔΕΕΙΝΠΡΙΝΑΝΕΡΙ
ΛΕΚΤΡΑΣΥΝΑΨΑΙΠΡΙΝΨΥΧΗΝ
ΠΑΘΕΕΙΝΤΙΑΚΗΡΑΤΟΣΕΣΘΕΟΝ
ΗΛΘΕΝΕΙΔΕΘΕΛΕΙΣΚΑΙΕΜΕΙΟ
10ΚΑΙΥΙΕΟΣΟΥΝΟΜ’ΑΚΟΥΣΑΙ
ΚΛΥΘΙΦΙΛΟΣ·ΤΕΚ.[.]ΣΔΗΜΟΣΘΙΝΕΟΣ
ΛΑΣΙΟΝΚΗΡΑΥΤΑΡΕΓΩΜΑΤΡΩΝΑ
ΠΟΛΙΣΔΕΜΟΙ..ΛΕΤΟΝΙΚΗ
-ΚΕΙΜΑΙΔ’ΕΝ.[...]ΕΓΩΓΕΣΥΝΥΙΕΙΠΑΙΔΙ
15Τ..[...].Σ

Текст

– Погледај овај споменик, драговићу, и запитај се ко га је подигао:
Из чежње за мном то учини Хермоген и из велике љубави према кћери
Текли са прелепим увојцима – уграбила ју је свемоћна Судбина.
Не видевши венчање, не поделивши постељу са мужем,
не искусивши част, чиста к Богу отиде.
Ако желиш и моје и синовљево име да сазнаш,
слушај, пријатељу: Демостен беше моје храбро чедо,
а ја сам Матрона, Град Победе беше моја отаџбина.
– Ето, и ја сам ту положена, четврта по реду, крај свога сина.

Δέρκεο σῆμα, φέριστε, καὶ εἴρεο τίς κάμε τοῦτο. Ἑρμογένης ποθέων με, χαριζόμενος δ’ ἕο παιδὶ Θέκληι εὐπλοκάμῳ γ’ ἣν ἥρπασε Μοῖρα κραταιὴ πρὶν γάμον εἰσιδέειν, πρὶν ἀνέρι λέκτρα συνάψαι, πρὶν ψυχὴν παθέειν τι, ἀκήρατος ἐς θεὸν ἦλθεν. εἰ δὲ θέλεις καὶ ἐμεῖο καὶ υἱέος οὔνομ’ ἀκοῦσαι, κλῦθι, φίλος· τέκεος Δημοσθίνεος λάσιον κῆρ, αὐτὰρ ἐγὼ Ματρῶνα, πόλις δέ μοι ἔπλετο Νίκη. - Κεῖμαι δ’ ἐνθάδ’ ἔγωγε σὺν υἱέϊ παιδὶ τέταρτος.

tag: lg

⤦ n: 1

tag: lb

Δέρκεο σῆμα, φέριστε, καὶ εἴρεο τίς κάμε τοῦτο.

tag: l

Δέρκεο

lemma: δέρκομαι
tag: w

σῆμα

lemma: σῆμα
tag: w

tag: #text

φέριστε

lemma: φέριστος
tag: w

tag: #text

καὶ

tag: w

εἴρεο

lemma: ἔρομαι
tag: w

⤦ n: 2

tag: lb

τίς

lemma: τίς
tag: w

κάμε

lemma: κάμνω
tag: w

τοῦτο

lemma: οὗτος
tag: w

tag: #text

Ἑρμογένης ποθέων με, χαριζόμενος δ’ ἕο παιδὶ

tag: l

Ἑρμογένης

type: attested
nymRef: Ἑρμογένης
tag: persName

⤦ n: 3

tag: lb

ποθέων

lemma: ποθέω
tag: w

με

lemma: ἐγώ
tag: w

tag: #text

χαριζόμενος

lemma: χαρίζομαι
tag: w

tag: w

’

tag: #text

ἕο

lemma: ἕ
tag: w

⤦ n: 4

tag: lb

παιδὶ

lemma: παῖς
tag: w

Θέκληι εὐπλοκάμῳ γ’ ἣν ἥρπασε Μοῖρα κραταιὴ

tag: l

Θέκληι

type: attested
nymRef: Θέκλη
tag: persName

εὐπλοκάμῳ

lemma: εὐπλόκαμος
tag: w

εὐπλοκάμ

tag: #text

ῳ

reason: omitted
tag: supplied

⤦ n: 5

tag: lb

γ’

tag: w

ἣν

lemma: ὅς
tag: w

ἥρπασε

lemma: ἁρπάζω
tag: w

Μοῖρα

type: divine
tag: persName

κραταιὴ

lemma: κραταιός
tag: w

⤦ n: 6

tag: lb

πρὶν γάμον εἰσιδέειν, πρὶν ἀνέρι λέκτρα συνάψαι,

tag: l

πρὶν

lemma: πρίν
tag: w

γάμον

lemma: γάμος
tag: w

εἰσιδέειν

lemma: εἰσοράω
tag: w

tag: #text

πρὶν

lemma: πρίν
tag: w

ἀνέρι

lemma: ἀνήρ
tag: w

⤦ n: 7

tag: lb

λέκτρα

lemma: λέκτρον
tag: w

συνάψαι

lemma: συνάπτω
tag: w

tag: #text

πρὶν ψυχὴν παθέειν τι, ἀκήρατος ἐς θεὸν ἦλθεν.

tag: l

πρὶν

lemma: πρίν
tag: w

ψυχὴν

lemma: ψυχή
tag: w

⤦ n: 8

tag: lb

παθέειν

lemma: πάσχω
tag: w

τι

lemma: τις
tag: w

tag: #text

ἀκήρατος

lemma: ἀκήρατος
tag: w

ἐς

lemma: εἰς
tag: w

θεὸν

lemma: θεός
tag: w

⤦ n: 9

tag: lb

ἦλθεν

lemma: ἔρχομαι
tag: w

tag: #text

εἰ δὲ θέλεις καὶ ἐμεῖο καὶ υἱέος οὔνομ’ ἀκοῦσαι,

tag: l

εἰ

tag: w

δὲ

tag: w

θέλεις

lemma: ἐθέλω
tag: w

καὶ

tag: w

ἐμεῖο

lemma: ἐγώ
tag: w

⤦ n: 10

tag: lb

καὶ

tag: w

υἱέος

lemma: υἱός
tag: w

οὔνομ’

lemma: ὄνομα
tag: w

ἀκοῦσαι

lemma: ἀκούω
tag: w

tag: #text

⤦ n: 11

tag: lb

κλῦθι, φίλος· τέκεος Δημοσθίνεος λάσιον κῆρ,

tag: l

κλῦθι

lemma: κλύω
tag: w

tag: #text

φίλος

lemma: φίλος
tag: w

tag: #text

τέκεος

lemma: τέκος
tag: w

τέκ

tag: #text

tag: unclear

reason: lost
tag: supplied

tag: #text

Δημοσθίνεος

type: attested
nymRef: Δημοσθένης
tag: persName

⤦ n: 12

tag: lb

λάσιον

lemma: λάσιος
tag: w

κῆρ

lemma: κῆρ
tag: w

tag: #text

αὐτὰρ ἐγὼ Ματρῶνα, πόλις δέ μοι ἔπλετο Νίκη.

tag: l

αὐτὰρ

tag: w

ἐγὼ

lemma: ἐγώ
tag: w

Ματρῶνα

type: attested
nymRef: Ματρῶνα
tag: persName

tag: #text

⤦ n: 13

tag: lb

πόλις

lemma: πόλις
tag: w

δέ

tag: w

μοι

lemma: ἐγώ
tag: w

ἔπλετο

lemma: πέλω
tag: w

ἔπ

tag: unclear

λετο

tag: #text

Νίκη

lemma: νίκη
tag: w

tag: #text

⤦ n: 14

tag: lb

- Κεῖμαι δ’ ἐνθάδ’ ἔγωγε σὺν υἱέϊ παιδὶ τέταρτος.

tag: l

tag: #text

Κεῖμαι

lemma: κεῖμαι
tag: w

δ’

tag: w

ἐνθάδ’

lemma: ἐνθάδε
tag: w

ἐν

tag: #text

tag: unclear

άδ’

reason: lost
tag: supplied

ἔγωγε

lemma: ἐγώ
tag: w

σὺν

tag: w

υἱέϊ

lemma: υἱός
tag: w

παιδὶ

lemma: παῖς
tag: w

⤦ n: 15

tag: lb

τέταρτος

lemma: τέταρτος
tag: w

tag: #text

έτ

tag: unclear

αρτ

reason: lost
tag: supplied

tag: unclear

tag: #text

 
<div type="edition" xml:space="preserve" xml:lang="grc">
                <lg>
                   <lb n="1"/> <l><w lemma="δέρκομαι">Δέρκεο</w> <w lemma="σῆμα">σῆμα</w>, <w lemma="φέριστος">φέριστε</w>, <w>καὶ</w> <w lemma="ἔρομαι">εἴρεο</w>
                    <lb n="2"/><w lemma="τίς">τίς</w> <w lemma="κάμνω">κάμε</w> <w lemma="οὗτος">τοῦτο</w>.</l> <l><persName type="attested" ref="attested.xml#Hermogenes" nymRef="Ἑρμογένης"><name ref="Onom.xml#Hermogenes" nymRef="Ἑρμογένης">Ἑρμογένης</name></persName>
                    <lb n="3"/><w lemma="ποθέω">ποθέων</w> <w lemma="ἐγώ">με</w>, <w lemma="χαρίζομαι">χαριζόμενος</w> <w>δ</w>’ <w lemma="ἕ">ἕο</w>
                    <lb n="4"/><w lemma="παῖς">παιδὶ</w> </l> <l><persName type="attested" nymRef="Θέκλη" ref="attested.xml#Thekla"><name ref="Onom.xml#Thekla" nymRef="Θέκλη">Θέκληι</name></persName> <w lemma="εὐπλόκαμος">εὐπλοκάμ<supplied reason="omitted">ῳ</supplied></w>
                    <lb n="5"/><w>γ’</w> <w lemma="ὅς">ἣν</w> <w lemma="ἁρπάζω">ἥρπασε</w> <persName type="divine" ref="divine.xml#Moira">Μοῖρα</persName> <w lemma="κραταιός">κραταιὴ</w></l> 
                    <lb n="6"/><l><w lemma="πρίν">πρὶν</w> <w lemma="γάμος">γάμον</w> <w lemma="εἰσοράω">εἰσιδέειν</w>, <w lemma="πρίν">πρὶν</w> <w lemma="ἀνήρ">ἀνέρι</w>
                    <lb n="7"/><w lemma="λέκτρον">λέκτρα</w> <w lemma="συνάπτω">συνάψαι</w>,</l> <l><w lemma="πρίν">πρὶν</w> <w lemma="ψυχή">ψυχὴν</w>
                    <lb n="8"/><w lemma="πάσχω">παθέειν</w> <w lemma="τις">τι</w>, <w lemma="ἀκήρατος">ἀκήρατος</w> <w lemma="εἰς">ἐς</w> <w lemma="θεός">θεὸν</w>
                  <lb n="9"/><w lemma="ἔρχομαι">ἦλθεν</w>.</l> <l><w>εἰ</w> <w>δὲ</w> <w lemma="ἐθέλω">θέλεις</w> <w>καὶ</w> <w lemma="ἐγώ">ἐμεῖο</w>
                    <lb n="10"/><w>καὶ</w> <w lemma="υἱός">υἱέος</w> <w lemma="ὄνομα">οὔνομ’</w> <w lemma="ἀκούω">ἀκοῦσαι</w>,</l> 
                    <lb n="11"/><l><w lemma="κλύω">κλῦθι</w>, <w lemma="φίλος">φίλος</w>· <w lemma="τέκος">τέκ<unclear>ε</unclear><supplied reason="lost">ο</supplied>ς</w> 
                        <persName type="attested" ref="attested.xml#Demosthenes" nymRef="Δημοσθένης"><name ref="Onom.xml#Demosthenes" nymRef="Δημοσθένης">Δημοσθίνεος</name></persName>
                    <lb n="12"/><w lemma="λάσιος">λάσιον</w> <w lemma="κῆρ">κῆρ</w>,</l> <l><w>αὐτὰρ</w> <w lemma="ἐγώ">ἐγὼ</w> 
                        <persName type="attested" nymRef="Ματρῶνα" ref="attested.xml#Matrona"><name nymRef="Ματρῶνα" ref="Onom.xml#Matrona">Ματρῶνα</name></persName>,
                    <lb n="13"/><w lemma="πόλις">πόλις</w> <w>δέ</w> <w lemma="ἐγώ">μοι</w> <w lemma="πέλω"><unclear>ἔπ</unclear>λετο</w> <w lemma="νίκη">Νίκη</w>.</l>
                    <lb n="14"/><l>- <w lemma="κεῖμαι">Κεῖμαι</w> <w>δ’</w> <w lemma="ἐνθάδε">ἐν<unclear>θ</unclear><supplied reason="lost">άδ’</supplied></w> <w lemma="ἐγώ">ἔγωγε</w> <w>σὺν</w> <w lemma="υἱός">υἱέϊ</w> <w lemma="παῖς">παιδὶ</w>
                    <lb n="15"/><w lemma="τέταρτος">τ<unclear>έτ</unclear><supplied reason="lost">αρτ</supplied><unclear>ο</unclear>ς</w>.</l>
                </lg>
            </div>

Критички апарат

Слова у лигатури:

2 ) ΜΕ, ΝΗΣ;

3 ) ΩΝ, ΜΕ, ΜΕ;

5 ) ΗΝΗΡ;

6 ) ΝΕ;

7 ) ΗΝ;

8 ) ΗΡ;

9 ) ΜΕ;

11 ) ΟΣ (Δημοσθίνεος);

12 ) ΗΡ, ΡΩΝ;

14 ) ΩΓ.

Читања:

Коментар

Ресурси

Легенда о граду Победе

Тренутна верзија: 1 / 24.12.2025

<< Претходна
Дар Полихарма из Стоба

Следећа>>
Грчки метрички натпис са планине Космај