Водич за дигитална епиграфика

Документот содржи материјали коишто треба да им помогнат на учесниците да се подготват за работилницата за дигитална епиграфика организирана во рамките на проектот ПРОМЕТЕЈ – Промовирање универзални вредности преку дигитална епиграфика и културно наследство што ќе се одржи во текот на 5 дена, 15-19 април 2024 година на платформите ZOOM и YouTube.

Работилницата е наменета за членовите на проектот и надворешни учесници, GLAM професионалци, истражувачи и студенти коишто се занимаваат и се грижат за епиграфско наследство во земјите партнери. Сесиите за обука и предавањата ќе ги одржат членови на проектниот тим и гости предавачи.

Потребно е познавање на старогрчки и латински јазик за учество во делот од работилницата посветен на EpiDoc.

Барања

Од учесниците не се бара претходно познавање на TEI-XML или други технологии што ќе се изучуваат во текот на работилницата. Сепак, потребно е да ја подготват потребната опрема и софтвер со цел ефективно да учествуваат во работилницата за обука за епиграфика што вклучува и практични вежби.

1.1 Опрема

Неопходна опрема:

Компјутер со стабилна интернет конекција.

Опциона опрема:

Ако имате можност, може да ви биде корисно да имате два екрани, еден за следење на програмата и друг за практични вежби.

1.2 Софтвер и сметки

Потребно е учесниците претходно да инсталираат софтвер и да отворат сметки коишто ќе се користат за практични вежби во текот на работилницата.

1.2.1 Софтвер

Oxygen XML Editor

Oxygen XML Editor е софтверска алатка којашто ви помага да работите со XML-датотеки. XML е тип на јазик за означување што се користи за структурирање на податоците. На учесниците ќе им треба овој софтвер за да научат како да кодираат натписи во EpiDoc којшто користи XML како програмски јазик.

❗❗❗ Учесниците треба да го инсталираат Oxygen XML Editor пред работилницата. ❗❗❗

Инсталација:

Одете на oxygenxml.com

●Преземете и инсталирајте Oxygen XML Editor што е погоден за вашиот оперативен систем (Windows, MacOS, итн.)

Стартување

●За да ја стартувате апликацијата, стартувајте го Oxygen 26.1.exe или oxygen.bat од директориумот за инсталација на производот.

Лиценца:

●Побарајте бесплатна 30-дневна демо лиценца ТУКА
●Изберете Тип на академска лиценца.
●Копирајте го во клипбордот кодот на лиценцата што го добивте по е-пошта и внесете го во полето на дијалогот за регистрација на лиценца од апликацијата.

Ако имате потешкотии со упатствата, гледајте видеа како да инсталирате Oxygen Windows 10 и MacOS.

EFES (EpiDoc Front End Services)

EFES е бесплатна, лесна за употреба, високо приспособлива платформа за онлајн објавување на стари текстови во EpiDoc XML. Таа беше развиена во 2017-2018 година од тим на експерти (Габриел Бодар, Џејми Нориш, Полина Јорданова, Симона Стојанова). EFES овозможува создавање на поголем број индекси, интерфејс за пребарување и прелистување, географска визуелизација и интеграција со поврзани отворени податоци. За време на работилницата, учесниците ќе бидат обучени како да користат EFES.

❗❗❗ Учесниците треба да го инсталираат EFES пред работилницата и да се обидат да ја стартуваат програмата следејќи ги упатствата❗❗❗

https://github.com/EpiDoc/EFES/wiki/Installation

https://github.com/EpiDoc/EFES/wiki/User-Guide#quickstart

Инсталирајте Java 8 (најмалку).
Преземете го софтверот EFES: можете или да го преземете како ZIP од https://github.com/EpiDoc/EFES/archive/master.zip или да го клонирате од Github ако веќе имате сметка.
Кога ќе биде преземен ZIP фајлот, отпакувајте го во директориумот (на пр. на вашиот Десктоп), менувајќи го името на папката од „EFES-master“ во „EFES“.
Отворете ја вашата Командна линија/терминал:
1. a.Windows: во полето за пребарување во менито Start напишете: cmd
2. b.GNU/Linux или Mac OS X: во полето за пребарување во лентата со мени на врвот напишете: терминал
Започнете го процесот на градење на EFES, навигирајте до вашата папка EFES (а) и потоа стартувајте ја скриптата што ќе го стартува Jetty, лесен веб-сервер кој е претходно конфигуриран да ги стартува сите компоненти на EFES (б):
1. a.Windows:
  1. i.одете во вашата папка EFES внесувајќи ја следнава команда и потоа притиснете Enter: cd Desktop\EFES
  2. ii.напишете ја следнава команда и потоа притиснете Enter: build.bat
2. b.GNU/Linux или Mac OS X:
  1. i.одете во вашата папка EFES пишувајќи ја следнава команда и потоа притиснете Enter: cd Desktop/EFES
  2. ii.напишете ја следнава команда и потоа притиснете Enter: sh build.sh
  3. iii.
Отворете прелистувач и одете на http://127.0.0.1:9999/. Треба да се прикаже страница за добредојде заедно со некоја многу основна навигација.
Чувајте ја XML содржината на проектот (датотеки EpiDoc) во папката /webapps/ROOT/content/xml/epidoc/.
Индексирајте ги новите датотеки преку Администраторскиот панел на страницата.
Прегледувајте ги HTML верзиите на вашите XML фајлови на http://127.0.0.1:9999/en/inscriptions /.

Овој водич за инсталација заедно со некои можни проблеми ќе ги најдете на:

https://github.com/EpiDoc/EFES/wiki/Installation

AIAX PORTABLE

AIAX е front-end платформа на проектот Telamon. По своите функции е аналогна на EFES. Сепак, нејзината техничка имплементација е различна, бидејќи работи со помош на SQL база на податоци што ги складира елементите, атрибутите и вредностите на XML кодот на поединечните фајлови и ги обработува со помош на PHP.

За време на работилницата учесниците ќе имаат можност да се обучат за користење на AIAX.

❗❗❗ Ве молиме, отворете ја и стартувајте ја апликацијата барем еднаш пред работилницата ❗❗❗

За да ја преземете локалната верзија на софтверот AIAX, следете ги овие упатства:

1. Отворете го вашиот веб-прелистувач и одете на оваа URL адреса:

https://telamon.uni-sofia.bg/en/page/project

2. На веб-страницата, пронајдете го линкот за преземање за софтверот AIAX. Тоа е видливо прикажано во делот „Тестирајте го“. Кликнете на линкот за преземање за да го започнете процесот на преземање.

3. Откако ќе заврши преземањето, одете до папката каде што е зачуван преземениот фајл.

4. Лоцирајте го преземениот фајл, компресиран фајл (на пр. ZIP фајл). Со десен-клик на фајлот изберете „Extract“ за да ја отпакувате содржината на фајлот.

5. Откако ќе ја извлечете содржината, отворете ја папката со име „AiaxTelamonPortable“.

6. Внатре во папката, треба да најдете извршен фајл со име „Telamon“. Ова е главниот извршен фајл за софтверот AIAX.

7. Кликнете двапати на извршниот фајл „Telamon“ за да го стартувате софтверот AIAX.

8. Кликнете „Дозволи“ во прозорецот за дијалог на серверот Apache, а потоа кликнете „Дозволи“ во прозорецот за дијалог mysql.

9. Сега имате локална верзија на софтверот AIAX што работи, можете да започнете да го користите софтверот за вашите посакувани задачи.

Ако наидете на какви било проблеми за време на процесот на инсталација или стартување, проверете портовите на вашиот компјутер да не се зафатени и затворете ги сите непотребни програми што работат во позадина. Можете да се повикате на овој водич овде за тоа како ефикасно да затворите програма што работи: https://www.thewindowsclub.com/how-to-close-running-apps-on-windows-11-10

Ова може да помогне да се решат потенцијалните конфликти и да се обезбеди непречено функционирање на софтверот.

Следејќи ги овие чекори, треба да можете да ја преземете и инсталирате локалната верзија на софтверот AIAX на вашиот компјутер. Ако наидете на дополнителни проблеми, ве молиме консултирајте го Водич за брзо стартување на USBWebserver во папката „AiaxTelamonPortable“ или контактирајте ги организаторите за помош.

1.2.2 Креирање сметки

Учесниците треба да креираат сметки на следните платформи:

GitHub

Учесниците треба да креират складиште на GitHub пред Попладневната сесија во вторник, 16 април.

GitHub е платформа којашто се користи за хостирање и соработка на проекти за развој на софтвер, што овозможува заедничка работа. GitHub им овозможува на програмерите да споделуваат, прегледуваат и управуваат со промени заради ефикасно кодирање, што го прави популарен за проекти со отворен код.

Zenodo

А GitHub сметката може да се користи и за Zenodo, благодарение на интеграцијата помеѓу две платформи. Можете исто така да креирате посебна сметка на Zenodo.

Zenodo е складиште со отворен пристап развиен од CERN (Европска организација за нуклеарни истражувања) за да се олесни споделување и архивирање на податоци од истражувањата. На истражувачите, проектите и институциите им овозможува платформа за складирање, зачувување и споделување на различни видови на резултати од истражувањата.

Zotero

Zotero е бесплатен софтвер за управување со референци со отворен код којшто им помага на истражувачите да собираат, организираат, цитираат и споделуваат истражувачки материјали како написи, книги, веб-страници и друго. Широка е неговата употреба за академско пишување и истражување. На оваа работилница учесниците ќе научат како оваа платформа може да се користи за дигитални проекти.

2. Материјали за обука

Онлајн документи кои често ќе ги консултирате за време и по работилницата:

EpiDoc Guidelines 9.6

Leiden and EpiDoc Quick Reference (пократка верзија)

Структура на EpiDoc страница

3. Натписи за вежбање

Бидејќи ова е работилница за обука што вклучува практични вежби каде што ќе научите како да кодирате во EpiDoc XML, ќе ви требаат натписи што ќе ги користите за вежбање. Пожелно е да користите сопствен материјал за вежбање.

Меѓутоа, ако немате сопствен материјал, можете да изберете натписи од онлајн бази на податоци:

Можете исто така да користите и ремиксирате материјал од некоја EpiDoc база на податоци, на пр.

Telamon, IGCyr, IOSPE, CGRN, Inscriptions of Roman Cyrenaica 2020.

Ако немате сопствен материјал и не сакате да ги прелистувате базите на податоци, можете да користите еден од примерите приложени подолу:

Латински:

Latin: Funerary inscription for Cassius Felix from Ratiaria

Honorary inscription for Gaius Valerius Valentianus

Dedication to the Gods of Egiridava

Dedication to Casebonus

Greek: Statue base for Emperor Trajan

Dedication to Pluto by Longinus

Funerary inscription for the veteran Aurelius Posidonius

Milestone for Emperor Gordian III

Statue base for Caesar Maximus

Greek 1
Greek 2
Greek 3
Greek 4

4. Дополнителни материјали за читање

Во Prometheus Zotero Library - First Workshop Reading list има збирка којашто содржи корисни наслови за понатамошно читање, што се поврзани со изворот. Повеќето од публикациите во списокот се објавени под отворени лиценци и се слободно достапни.

Prometheus project Zotero Library:

First Workshop - Reading List

Важни линкови

Еве неколку корисни и важни линкови коишто водат до важните материјали за обука и референтни страници што учесниците на работилницата ќе сакаат да ги посетат за време и по нивната обука за дигитална епиграфика.

EFES документација

https://github.com/EpiDoc/EFES

Markup List