Надгробна стела на Сатурнила и Александар од Велес

Споменик IDVeles1

<< Претходна
Надгробен натпис на Аврелиј Виталис и Аврелија Македонија од Виминациј

Следна>>
Дар на Флавијана Филократија од Сандански

Уредник

Никола Вулиќ, Маријана Рицл, Клаус Халоф, Славица Бабамова

Тип на споменик

стела

Материјал

мермер

Место на наоѓање

Велес

Виден во

Потекло

неидентификувана населба во близина на градот Велес

Димензии

вис. 117 см, шир. 56 см, деб. 17 см

Институција и инвентарен број

Археолошки музеј на Република Северна Македонија
No 578

Опис на пишувањето

Растојание меѓу редовите 0.5–1 см.

Димензии на буквите

вис. 1.5–2 см

Опис на споменикот

Натписно поле

вис. см, шир. см

Декорација

Во горниот дел има триаголен фронтон со розета со четири листови во средината. Под него релјефно поле во кое е претставен маж легнат на клина. На левата страна од клинaта има машка фигура облечена во хитон, а од десната страна жена облечена во хитон и химатион, која седи на стол. Под ова е натписното поле.

Аудио

Натпис

Тип на натпис

надгробен натпис – во проза

Датирање

III в. н.е.

Критериуми за датирање

форма на буквите, номенклатура

Слики

Архива на Археолошки музеј – Скопје

copy_r_1 copy_r_2

Текст

Рrose grc
Αὐρ(ήλιος) Ἰούλιος καὶ Ἰουλία Σατορνί-
λᾳ τῇ μητρὶ καὶ Ἀλεξάνδρῳ
[...]ιῳ τῷ πατρὶ καὶ Αὐρ(ήλιος) ((·)) Νικόλαος
[τοῖ]ς πάπποις διὰ Συρίωνος τοῦ συν-
5[δούλ]ου μνείας χάριν. ((hedera)) ἀφῆκάν τε Συρίω-
[να τὸν] δοῦλον τῷ μνημνείῳ καθῶς καὶ πρὶν
[Σατ]ο[ρ]νῖλα ἐνετείλατο, ἐπεὶ ἔλαβεν λύτρα πα[ρ]’
[αὐτοῦ], ἵνα τὰ καθήκοντα καθ' ἑνιαυτὸν ταῖς ἐθίμο[ις]
[ἡ]μέραις ποιῇ τῇ θρεψάσῃ, ὡς καὶ μέχρι νῦν πεποί-
10ηκεν. ((hedera))

ΑΥΡΙΟΥΛΙΟΣΚΑΙΙΟΥΛΙΑΣΑΤΟΡΝΙ
.ΑΤΗΜΗΤΡΙΚΑΙΑΛΕΞΑΝΔΡΩ
...ΙΩΤΩΠΑΤΡΙΚΑΙΑΥΡ · ΝΙΚΟΛΑΟΣ
[...].ΠΑΠΠΟΙΣΔΙΑΣΥΡΙΩΝΟΣΤΟΥΣΥΝ
5[....]..ΜΝΕΙΑΣΧΑΡΙΝΑΦΗΚΑΝΤΕΣΥΡΙΩ
[.. ...]ΔΟΥΛΟΝΤΩΜΝΗΜΝΕΙΩΚΑΘΩΣΚΑΙΠΡ..
[...]Ο[.]ΝΙΛΑΕΝΕΤΕΙΛΑΤΟΕΠΕΙΕΛΑΒΕΝΛΥΤΡΑΠΑ[.]’
[.....]ΙΝΑΤΑΚΑΘΗΚΟΝΤΑΚΑΘΕΝΙΑΥΤΟΝΤΑΙΣΕΘΙΜ.[..]
[.]...ΑΙΣΠΟΙΗΤΗΘΡΕΨΑΣΗΩΣΚΑΙΜΕΧΡΙΝΥΝΠΕΠΟΙ
10ΗΚΕΝ

Текст

Аврелиј Јулиј и Јулија, во спомен на мајката Сатурнила и таткото Александар - - - и Аврелиј Николај (во спомен) на бабата и дедото преку семејниот роб Сирион. Го ослободија робот Сирион кај надгробниот споменик и како што претходно заповеда Сатурнила, откако зеде од него откуп за ослободување, под услов да ги извршува должностите за онаа којашто го одгледала, секоја година на вообичаените денови, како што тој веќе правеше и претходно.

Αὐρήλιος Ἰούλιος καὶ Ἰουλία Σατορνί λᾳ τῇ μητρὶ καὶ Ἀλεξάνδρῳ ιῳ τῷ πατρὶ καὶ Αὐρήλιος Νικόλαος τοῖς πάπποις διὰ Συρίωνος τοῦ συν δούλου μνείας χάριν. ἀφῆκάν τε Συρίω να τὸν δοῦλον τῷ μνημνείῳ καθῶς καὶ πρὶν Σατορνῖλα ἐνετείλατο, ἐπεὶ ἔλαβεν λύτρα παρ’ αὐτοῦ, ἵνα τὰ καθήκοντα καθ' ἑνιαυτὸν ταῖς ἐθίμοις ἡμέραις ποιῇ τῇ θρεψάσῃ, ὡς καὶ μέχρι νῦν πεποί ηκεν.

tag: ab

⤦ n: 1

tag: lb

Αὐρήλιος Ἰούλιος

nymRef: Αὐρήλιος Ἰούλιος
type: attested
tag: persName

Αὐρήλιος

nymRef: Αὐρήλιος
tag: name

Ἰούλιος

nymRef: Ἰούλιος
tag: name

καὶ

tag: w

Ἰουλία Σατορνί λᾳ

nymRef: Ἰουλία Σατορνίλα
type: attested
tag: persName

Ἰουλία

nymRef: Ἰουλία
tag: name

Σατορνί λᾳ

nymRef: Σατορνῖλα
tag: name

Σατορνί

tag: #text

⤦ n: 2

break: no
tag: lb

tag: unclear

ᾳ

tag: #text

τῇ

tag: w

μητρὶ

lemma: μήτηρ
tag: w

καὶ

tag: w

Ἀλεξάνδρῳ ιῳ

nymRef: Ἀλέξανδρος ...ιος
type: attested
tag: persName

Ἀλεξάνδρῳ

nymRef: Ἀλέξανδρος
tag: name

⤦ n: 3

tag: lb

< GAP >

reason: lost
quantity: 3
unit: character

ιῳ

tag: #text

τῷ

tag: w

πατρὶ

lemma: πατήρ
tag: w

καὶ

tag: w

Αὐρήλιος Νικόλαος

nymRef: Αὐρήλιος Νικόλαος
type: attested
tag: persName

Αὐρήλιος

nymRef: Αὐρήλιος
tag: name

type: dot
tag: g

Νικόλαος

nymRef: Νικόλαος
tag: name

⤦ n: 4

tag: lb

τοῖ

reason: lost
tag: supplied

tag: unclear

πάπποις

lemma: πάππος
tag: w

διὰ

tag: w

Συρίωνος

nymRef: Συρίων
type: attested
tag: persName

τοῦ

tag: w

συν δούλου

lemma: σύνδουλος
tag: w

συν

tag: #text

⤦ n: 5

break: no
tag: lb

δούλ

reason: lost
tag: supplied

ου

tag: unclear

μνείας

lemma: μνεία
tag: w

χάριν

lemma: χάριν
tag: w

tag: #text

type: hedera
tag: g

ἀφῆκάν

lemma: ἀφίημι
tag: w

τε

tag: w

Συρίω να

nymRef: Συρίων
type: attested
tag: persName

τὸν

reason: lost
tag: supplied

δοῦλον

lemma: δοῦλος
tag: w

τῷ

tag: #text

μνημνείῳ

lemma: μνημεῖον
tag: w

καθῶς

lemma: καθώς
tag: w

καὶ

tag: w

πρὶν

lemma: πρίν
tag: w

πρ

tag: #text

ὶν

tag: unclear

⤦ n: 7

tag: lb

Σατορνῖλα

nymRef: Σατορνῖλα
type: attested
tag: persName

ἐνετείλατο

lemma: ἐντέλλω
tag: w

tag: #text

ἐπεὶ

lemma: ἐπεί
tag: w

ἔλαβεν

lemma: λαμβάνω
tag: w

λύτρα

lemma: λύτρον
tag: w

παρ’

tag: w

πα

tag: #text

reason: lost
tag: supplied

’

tag: #text

⤦ n: 8

tag: lb

αὐτοῦ

lemma: αὐτός
tag: w

tag: #text

ἵνα

lemma: ἵνα
tag: w

τὰ

tag: w

καθήκοντα

lemma: καθήκω
tag: w

καθ'

lemma: κατά
tag: w

ἑνιαυτὸν

lemma: ἐνιαυτός
tag: w

ταῖς

tag: w

ἐθίμοις

lemma: ἔθιμος
tag: w

ἐθίμ

tag: #text

tag: unclear

ις

reason: lost
tag: supplied

⤦ n: 9

tag: lb

ἡμέραις

lemma: ἡμέρα
tag: w

ἡ

reason: lost
tag: supplied

μέρ

tag: unclear

αις

tag: #text

ποιῇ

lemma: ποῖος
tag: w

τῇ

tag: w

θρεψάσῃ

lemma: τρέφω
tag: w

tag: #text

ὡς

lemma: ὡς
tag: w

καὶ

tag: w

μέχρι

lemma: μέχρι
tag: w

νῦν

lemma: νῦν
tag: w

πεποί ηκεν

lemma: ποιέω
tag: w

πεποί

tag: #text

⤦ n: 10

break: no
tag: lb

ηκεν

tag: #text

type: hedera
tag: g

 
<div type="edition" xml:space="preserve" xml:lang="grc">
                <ab>
          <lb n="1"/><persName nymRef="Αὐρήλιος Ἰούλιος" ref="attested.xml#AureliusIulius" type="attested"><name nymRef="Αὐρήλιος" ref="Onom.xml#Aurelius"><expan><abbr>Αὐρ</abbr><ex>ήλιος</ex></expan></name> <name nymRef="Ἰούλιος" ref="Onom.xml#Iulius">Ἰούλιος</name></persName> <w>καὶ</w><persName nymRef="Ἰουλία Σατορνίλα" ref="attested.xml#IuliaSaturnila" type="attested"> <name nymRef="Ἰουλία" ref="Onom.xml#Iulia">Ἰουλία</name> <name nymRef="Σατορνῖλα" ref="Onom.xml#Saturnila">Σατορνί 
          <lb n="2" break="no"/><unclear>λ</unclear>ᾳ</name></persName> <w>τῇ</w> <w lemma="μήτηρ">μητρὶ</w> <w>καὶ</w> <persName nymRef="Ἀλέξανδρος ...ιος" ref="attested.xml#Alexandros...ius" type="attested"><name nymRef="Ἀλέξανδρος" ref="Onom.xml#Alexandros">Ἀλεξάνδρῳ</name>
                  <lb n="3"/><gap reason="lost" quantity="3" unit="character"/>ιῳ</persName> <w>τῷ</w> <w lemma="πατήρ">πατρὶ</w> <w>καὶ</w> <persName nymRef="Αὐρήλιος Νικόλαος" ref="attested.xml#AureliusNicolaus" type="attested"><name nymRef="Αὐρήλιος" ref="Onom.xml#Aurelius"><expan><abbr>Αὐρ</abbr><ex>ήλιος</ex></expan></name> <g type="dot"/> <name nymRef="Νικόλαος" ref="Onom.xml#Nicolaus">Νικόλαος</name></persName>
          <lb n="4"/><supplied reason="lost">τοῖ</supplied><unclear>ς</unclear> <w lemma="πάππος">πάπποις</w> <w>διὰ</w> <persName nymRef="Συρίων" ref="attested.xml#Syrion" type="attested"><name nymRef="Συρίων" ref="Onom.xml#Syrion">Συρίωνος</name></persName> <w>τοῦ</w> <w lemma="σύνδουλος">συν
          <lb n="5" break="no"/><supplied reason="lost">δούλ</supplied><unclear>ου</unclear></w> <w lemma="μνεία">μνείας</w> <w lemma="χάριν">χάριν</w>. <g type="hedera"/> <w lemma="ἀφίημι">ἀφῆκάν</w> <w>τε</w> <persName nymRef="Συρίων" ref="attested.xml#Syrion" type="attested"><name nymRef="Συρίων" ref="Onom.xml#Syrion">Συρίω
          <lb n="6" break="no"/><supplied reason="lost">να</supplied></name></persName> <supplied reason="lost">τὸν</supplied> <w lemma="δοῦλος">δοῦλον</w> τῷ <w lemma="μνημεῖον">μνημνείῳ</w> <w lemma="καθώς">καθῶς</w> <w>καὶ</w> <w lemma="πρίν">πρ<unclear>ὶν</unclear></w>
          <lb n="7"/><persName nymRef="Σατορνῖλα" ref="attested.xml#Saturnila" type="attested"><name nymRef="Σατορνῖλα" ref="Onom.xml#Saturnila"><supplied reason="lost">Σατ</supplied>ο<supplied reason="lost">ρ</supplied>νῖλα</name></persName> <w lemma="ἐντέλλω">ἐνετείλατο</w>, <w lemma="ἐπεί">ἐπεὶ</w> <w lemma="λαμβάνω">ἔλαβεν</w> <w lemma="λύτρον">λύτρα</w> <w>πα<supplied reason="lost">ρ</supplied>’</w>
          <lb n="8"/><w lemma="αὐτός"><supplied reason="lost">αὐτοῦ</supplied></w>, <w lemma="ἵνα">ἵνα</w> <w>τὰ</w> <w lemma="καθήκω">καθήκοντα</w> <w lemma="κατά">καθ'</w> <w lemma="ἐνιαυτός">ἑνιαυτὸν</w> <w>ταῖς</w> <w lemma="ἔθιμος">ἐθίμ<unclear>ο</unclear><supplied reason="lost">ις</supplied></w>
          <lb n="9"/><w lemma="ἡμέρα"><supplied reason="lost">ἡ</supplied><unclear>μέρ</unclear>αις</w> <w lemma="ποῖος">ποιῇ</w> <w>τῇ</w> <w lemma="τρέφω">θρεψάσῃ</w>, <w lemma="ὡς">ὡς</w> <w>καὶ</w> <w lemma="μέχρι">μέχρι</w> <w lemma="νῦν">νῦν</w> <w lemma="ποιέω">πεποί
          <lb n="10" break="no"/>ηκεν</w>. <g type="hedera"/>
                </ab>
            </div>

Критички апарат

Букви во лигатура:

1 )

Читања:

1 ) Ἰουλίᾳ Vulić, cor. Chaniotis (SEG)

1-2 ) Σατορνίǀνᾳ priores, cor. Hallof e v. 7

3 ) in. Αἰλίῳ?

4-5 ) Vulić; συνǀ[τρόφου] Ricl

6-7 ) Hallof; πρέπ[ει ἡ κυρία] Vulić

8 ) in. αὐτῆς] Ricl

8-9 ) ἐθίμǀ[οις τιμαῖς]Vulić,ἐθίμǀ[αις ἡμέρ]αις Ricl

Коментар

Робот Сирион бил ослободен на самиот гроб на неговите господари, за што платил од негови средства, под услов и во тој момент и потоа, да се грижи за гробот на Сатурнила.

Библиографија

Вулић, Никола. Споменик 71, 1931, бр. 54, фот.

Ricl, Marijana. A new Paramone-inscription from the Burdur museum, In: Epigraphica Anatolica 29, 1997, pp. 33–34

Inscriptiones Graecae X 2, 2, 428, T. LXII, LXIII

Ресурси

Тековна верзија: 1 / 24.12.2025

<< Претходна
Надгробен натпис на Аврелиј Виталис и Аврелија Македонија од Виминациј

Следна>>
Дар на Флавијана Филократија од Сандански