Надгробен натпис на Аврелиј Марк од Тимакум Минус

Споменик InscSerbia8
Уредник
Тип на споменик
стела
Материјал
варовник
Место на наоѓање
Тврдината Равна
Виден во
Секундарно употребен во основите на тврдината, од надворешната страна. Откриен при ископувања во 1899 г.; во 1902 г. сè уште се наоѓал близу до мястото на откривање; во 1934 г. бил пренесен во Ниш. Сега е изложен во лапидариумот во Нишката тврдина.
Потекло
Тимакум Минус
Димензии
Институција и инвентарен број
-
No
Опис на пишувањето
Димензии на буквите
вис. 5–8 см
Опис на споменикот
Натписно поле со профилирана рамка
Натписно поле
вис. 53 см, шир. 34 см
Декорација
Аудио
Натпис
Тип на натпис
надгробен натпис – во проза
Датирање
II–III в. н.е.
Критериуми за датирање
форма на буквите
Слики
copy_r_1 copy_r_2
Текст

Рrose la
D(is) M(anibus)
Val(erius) Marcus
vixit ann(is) XVIIII
a latronibus
5interfectus
Val(erius) Eutychus et Sextilia Frontina
filio
b(ene) m(erenti) posuerunt.

DM
VALMARCVS
VIXITANNXVIIII
ALATRONIBVS
5INTERFECTVS
VALEVTYCHVSETSEXTILIAFRONTINA
FILIO
BMPOSVERVNT
Текст
На божествените сенки.
Валериј Марк живеешњ 19 години. Беше убиен од разбојници. Валериј Евтих и Секстилија Фронтина го подигнаа (споменикот) за заслужниот си син.
Dis Manibus Valerius Marcus vixit annis XVIIII a latronibus interfectus Valerius Eutychus et Sextilia Frontina filio bene merenti posuerunt.

tag: ab
⤦ n: 1

tag: lb
Dis Manibus

type: divine
tag: persName
Dis

tag: expan
D

tag: abbr
is

tag: ex
Manibus

tag: expan
M

tag: abbr
anibus

tag: ex
⤦ n: 2

tag: lb
Valerius Marcus

type: attested
nymRef: Valerius Marcus
tag: persName
Valerius

nymRef: Valerius
tag: name
Marcus

nymRef: Marcus
tag: name
⤦ n: 3

tag: lb
vixit

lemma: vivo
tag: w
annis

lemma: annus
tag: w
XVIIII

value: 19
tag: num
⤦ n: 4

tag: lb
a

tag: w
latronibus

lemma: latro
tag: w
⤦ n: 5

tag: lb
interfectus

lemma: interficio
tag: w
⤦ n: 6

tag: lb
Valerius Eutychus

type: attested
nymRef: Valerius Eutychus
tag: persName
Valerius

nymRef: Valerius
tag: name
Eutychus

nymRef: Eutychus
tag: name
et

tag: w
Sextilia Frontina

type: attested
nymRef: Sextilia Frontina
tag: persName
Sextilia

nymRef: Sextilia
tag: name
Frontina

nymRef: Frontina
tag: name
⤦ n: 7

tag: lb
filio

lemma: filius
tag: w
⤦ n: 8

tag: lb
bene

lemma: bene
tag: w
merenti

lemma: mereo
tag: w
posuerunt

lemma: pono
tag: w
.

tag: #text
Критички апарат
Букви во лигатура:

2 ) VAL, MA, VS;

3 ) IT, AN, NI;

5 ) NI;

6 ) IN, TE, VS;

7 ) VAL;

8 ) ET, TI;

9 ) TI.

Интерпункција во облик на триаголници

Читања:

1 )

Коментар

Недостигот на скратување кај Marcus го потврдува неговиот статус на когномен. Десетици римски епитафи ја содржат фразата a latronibus interfectus („убиен од разбојници“); особено во AE 1934.209 (Ulpiana) a latronibus atrocissima mortem [per]pessus est – „претрпе најстрашна смрт“. Со правна закана од најтешки казни (во римско време распнувањето било правило), разбојништвото често било задушувано од властите, но никогаш не било целосно искоренето. Многу посветители чувствувале потреба изречно да ја наведат причината за смртта на своите ближни: пр., CIL 3.3355 (Brigetio) feminae rarissim[ae] ac pudicissimae cuius mortem .. contigisse per culpam curantium co[n]queror – „жена од најредок калибар и најчесна почината поради несоодветна нега; CIL 3.2399 (Salona) Iul(iae) Restutae infelicissimae interfectae annor(um) X caus(a) ornamentor(um) – „на Јулија Рестута, најнесреќната, убиена на десетгодишна возраст поради накитот“; CIL 6.19747 (Roma) eripuit me saga manus crudelis, малечко момче убиено со црна магија. [Војин Недељковиќ]

Библиографија

K. Patsch, Glas Sarajevo 9, 1899, 723.

K. Patsch, Wissenschaftliche Mitteilungen aus Bosnien und der Hercegowina 8, 1902, 123.

A. von Premerstein – N. Vulić, Jahreshefte des Österreichischen Archäologischen Institutes in Wien, Beiblatt 3, 1900, 143–145, n. 45, drawing.

A. von Premerstein – N. Vulić, Spomenik 38, 1900, 33–34, n. 45, drawing.

Inscriptiones Latinae Selectae 8504.

Corpus Inscriptionum Latinarum 03, 14587.

AE 1901, 0019.

N. Vulić, Spomenik 98, 1941–1948, 87, n. 186, photo.

ILJug 1343.

IMS 3, 2, 093, photo and drawing.

HD032334.

Ресурси
Тековна верзија: 1 / 23.12.2025