Надгробен натпис на Аврелија Теодота од Виминациј

Споменик InscSerbia6
Уредник
Мирослава Мирковиќ
Тип на споменик
саркофаг
Материјал
варовник
Место на наоѓање
Костолац
Виден во
Потекло
Виминациј
Димензии
вис. 94 см, шир. 200 см, деб. 21.5 см
Институција и инвентарен број
Опис на пишувањето
Димензии на буквите
вис. 5-8 см
Опис на споменикот
Натписното поле е украсено со панонска волута.
Натписно поле
вис. 65 см, шир. 129 см
Декорација
Предната страна на саркофаг од варовник; горниот десен агол е оштетен. Лево, под волутата, во поле со профилирана рамка, прикажан е пар: жена со туника и наметка, во левата рака држи вретено, десната рака ѝ е оштетена; покрај неа стои маж во чизми и воена облека, со штит во левата рака. Десно од натписното поле, како пандан на човечкиот пар, е прикажана божествената двојка,,Психа и Амор.
Аудио
Натпис
Тип на натпис
надгробен натпис – во проза
Датирање
II - III в. н.е.
Критериуми за датирање
форма на буквите
Слики
copy_r_1 copy_r_2
Текст

Рrose la
D(is) M(anibus)
Aureliae Theodote (!)
rarissimae feminae
quae vixit annis XXXI m(ensibus) III
5dies (!) XVII Aur(elius) Gallicus
coniugi bene de se meritae.

DM
AVRELIAETHEODOTE
RARISSIMAEFEMINAE
QVAEVIXITANNISXXXIMIII
5DIESXVIIAVRGALLICVS
CONIVGIBENEDESEMERITAE
Текст
На божествените сенки. На Аврелија Теодота, исклучителна жена, која живееше 31 година, 3 месеци и 17 дена. Аврелиј Галик (го подигна ова) за добро заслужената за него сопруга.
Dis Manibus Aureliae Theodote ! rarissimae feminae quae vixit annis XXXI mensibus III dies ! XVII Aurelius Gallicus coniugi bene de se meritae.

tag: ab
⤦ n: 1

tag: lb
Dis Manibus

type: divine
tag: persName
Dis

tag: expan
D

tag: abbr
is

tag: ex
Manibus

tag: expan
M

tag: abbr
anibus

tag: ex
⤦ n: 2

tag: lb
Aureliae Theodote

type: attested
nymRef: Aurelia Theodote
tag: persName
Aureliae

nymRef: Aurelia
tag: name
Theodote

nymRef: Theodote
tag: name
!

tag: note
⤦ n: 3

tag: lb
rarissimae

lemma: rarus
tag: w
feminae

lemma: femina
tag: w
⤦ n: 4

tag: lb
quae

lemma: qui
tag: w
vixit

lemma: vivo
tag: w
annis

lemma: annus
tag: w
XXXI

value: 31
tag: num
mensibus

lemma: mensis
tag: w
III

value: 3
tag: num
⤦ n: 5

tag: lb
dies

lemma: dies
tag: w
!

tag: note
XVII

value: 17
tag: num
Aurelius Gallicus

type: attested
nymRef: Aurelius Gallicus
tag: persName
Aurelius

nymRef: Aurelius
tag: name
Gallicus

nymRef: Gallicus
tag: name
⤦ n: 6

tag: lb
coniugi

lemma: coniux
tag: w
bene

lemma: bene
tag: w
de

tag: w
se

lemma: sui
tag: w
meritae

lemma: mereo
tag: w
.

tag: #text
Критички апарат
Букви во лигатура:

6 ) ME.

Читања:

1 )

Коментар

Натписот остава впечаток на скромност и воздржаност. Малкуте зборови се добро одбрани: rarissima femina („жена од најредок калибар“) е доволно честа, но не и најтривијална пофалба за почината сопруга; слично, bene de se meritae („добро заслужената за негоо“, т. е. „му беше многу добра“) е честа, но поретка од bene merenti, а истото важи и за quae uixit наместо едноставното uixit. Повикани сме да ги цениме овие избори и, пред сè, да извлечеме што е можно повеќе од двете релјефни претстави: тој е воена личност; неговата сопруга била идеална домаќинка; биле многу приврзани еден кон друг. Технички, забележаните јазични особености би се класифицирале како „вулгаризми“, но всушност станува збор за лесни отстапувања од стандардот што се среќаваат насекаде во натписите и веројатно се сметале за прифатливи во рамките на „епиграфскиот идиом“ — поради што во овој конкретен случај не треба да се извлекуваат заклучоци врз нивна основа. [Војин Недељковиќ]

Библиографија

Fr. Haverfield, Journal of Philology 17, 1888, 286, n. 1.

Corpus Inscriptionum Latinarum 03, 08131.

F. Ladek - A. von Premerstein - N. Vulić, Jahreshefte des Österreichischen Archäologischen Institutes (Beiblatt) 4, 1901, 114–115, n. 22, photo.

F. Ladek - A. von Premerstein - N. Vulić, Spomenik 39, 1903, 61–62, n. 20, photo.

Inscriptions de la Mésie supérieure 2, 163.

HD036100.

Ресурси